Van voorbeeld- naar voorloperfunctie: de overheid als pionier

Een inspirerende voorbeeldfunctie vanuit de overheid

Overheidsorganisaties houden zichzelf best een spiegel voor. Wat de overheid vraagt aan ondernemingen op vlak van maatschappelijke verantwoordelijkheid, moet de overheid ook zelf kunnen waarmaken. In de Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling vond de voorbeeldfunctie van de overheid rond diverse duurzaamheidaspecten alvast een kader. Binnen de bevoegdheid sociale economie wordt dit maximaal onderschreven. Meer nog, het beleidsdomein WSE moet binnen de overheid een voorloper worden op vlak van aankoopbeleid, stakeholderbeleid en algemene strategie.

De afgelopen jaren namen naast WSE ook andere beleidsdomeinen initiatieven gericht op het verduurzamen van de economie en samenleving. De focus lag daarbij dikwijls op een afstemming tussen de ecologische en economische poot van ondernemen waarbij sociale duurzaamheid veelal afwezig bleef.

Om de kloof tussen de theorie en praktijk van MVO te overbruggen, diende het departement WSE in het najaar 2009 een ESF-project in onder de titel ‘Bevorderen van duurzaam en transparant ondernemen in Vlaanderen’. De doelstelling van dit project is om aan ondernemingen en organisaties instrumenten en methodieken aan te reiken om hun duurzaam engagement in de praktijk te zetten en er op een haalbare wijze over te communiceren. Ook voor de overheid wordt gezocht naar nuttige voorbeelden en instrumenten op het gebied van beleidsondersteuning om MVO aan te moedigen. Daarnaast wordt ook gekeken hoe de overheid zelf transparant kan communiceren over MVO.

In het voorjaar 2011 werd ook een VIONA studieopdracht gelanceerd, ‘Duurzaam ondernemen zichtbaar en doenbaar maken in Vlaanderen’. Hierin worden twee recente grote internationale MVO-initiatieven (ISO 26.000 en Global Reporting Initiative) onder de loep genomen en bekeken hoe vertaling naar de Vlaamse praktijk mogelijk is.

Het Vlaamse regeerakkoord 2009 – 2014 geeft aan het College van Ambtenaren-generaal (CAG) de opdracht om een meerjarenprogramma Slagkrachtige Overheid voor permanente efficiëntiewinst op te maken. Binnen dit meerjarenprogramma focust één actielijn op het duurzaam optreden van de overheid.

Sociale meerwaarden zichtbaar maken in aankopen en middelenbeheer

De sociale meerwaarden van producten, werken of diensten bleven –in vergelijking met de ecologische– tot nog toe onderbelicht. De uitdaging is te komen tot een evenwicht tussen de sociale, ecologische en economische meerwaarden binnen duurzame productie en consumptie.

Het hoeft geen betoog meer dat overheden via hun jaarlijkse uitgaven kunnen wegen op de markt. Zo’n 19 % van het Europese BBP bestaat uit overheidsaankopen en aanbestedingen. Tegen 2020 heeft de Vlaamse regering dan ook de ambitie om haar overheidsopdrachten 100% te verduurzamen. Daartoe liep onder coördinatie van de minister-president van 2009 tot 2011 een eerste actieplan duurzame overheidsopdrachten en is een tweede actieplan (periode 2012-2014) in opmaak.

Leidraad sociale criteria

In het kader van het eerste actieplan duurzame overheidsopdrachten werd het uitwerken van een leidraad sociale criteria in overheidsopdrachten opgenomen als actie om voor de sociale criteria een inhaalmaneuver te realiseren.

Deze leidraad heeft tot doel aan publieke aankopers –in eerste instantie aankopers van de Vlaamse overheid– een overzicht te bieden van de diverse mogelijkheden om sociale criteria te integreren in overheidsopdrachten. Daartoe worden de verschillende aankoopmogelijkheden, hun juridische grondslag en goede praktijken gegeven. Zo wordt niet alleen een antwoord geboden op een aantal veel voorkomende vragen, maar wordt ook een praktisch kader aangeboden om de keuze voor bepaalde sociale criteria op het vlak van overheidsopdrachten gericht mee te ondersteunen.

U kan de leidraad sociale criteria in overheidsopdrachten hier raadplegen (pdf / 1.41 MB).

Contact

Afdeling Beleid

Organisatie: 
Departement Werk en Sociale Economie
Straat + nr: 
Koning Albert II-laan 35 bus 20
Postcode: 
1030
Gemeente: 
Brussel
Telefoon: 
02 553 09 43