Arbeidszorg is een onbetaalde vorm van tewerkstelling van mensen die nood hebben aan en willen werken op maat, maar die niet (meer) of nog (niet) in het betaalde circuit terecht kunnen. De persoon maakt wel kennis met het verrichten van arbeid op een gestructureerde manier binnen een arbeidsmatige omgeving, maar zonder dat hier de druk aanwezig is van een betaalde baan. In het ideale geval vormt arbeidszorg een opstap naar betaalde arbeid.

In Vlaanderen is arbeidszorg vandaag enkel structureel verankerd in de regelgeving van de sociale werkplaatsen, in de regelgeving “begeleid werken” van het VAPH en in de Groene zorg. Ook zijn er (gefinancierde) experimenten in het kader van het Meerbanenplan, waarbij sociale en beschutte werkplaatsen en welzijnspartners zijn betrokken. Meer informatie over de arbeidszorg in het beleidsdomein WSE kan u hier vinden.

In uitvoering van het Vlaams regeerakkoord 2010-2014 hebben de ministers van Sociale Economie, Werk en Welzijn een visietekst opgesteld waarin ze de samenwerking tussen beide beleidsdomeinen willen versterken om vorm te geven aan geïntegreerde werk –welzijntrajecten voor personen die niet, niet meer of nog niet kunnen participeren op de arbeidsmarkt. Het uitgangspunt is dat mensen ondanks hun handicap, hun beperkingen en hun problemen ook competenties hebben en kunnen groeien in hun functioneren.  De visietekst gaat dan ook  verder dan arbeidszorg, ook de trajecten voor personen met een behoefte aan werk en zorg (MMPP, personen in armoede, etc.) worden hierdoor gevat. Verder willen we ook de link versterken met de evoluties in de geestelijke gezondheidszorg naar zorgcircuits en zorgnetwerken, beter bekend als de artikel 107 hervormingen. In deze hervorming naar een betere geestelijke gezondheidszorg wordt er expliciet aandacht besteedt aan psychosociale rehabilitatiemodellen die personen met psychische en psychiatrische problemen in staat moeten stellen om zich te re-integreren in de maatschappij en het beroepsleven.

De Vlaamse Regering  heeft zich op 1 juli ’11 achter de principes van de visietekst geschaard (visienota (pdf / 2863.41 KB) en nota Vlaamse Regering (pdf / 1276 KB)). In het najaar start het overleg met de stakeholders binnen beide beleidsdomeinen om de principes te operationaliseren.

In het kader van de alternatieven jobkorting werd een oproep gelanceerd om 400 doorstroomtrajecten uit arbeidszorg op te zetten. Deze trajecten zullen binnen de krijtlijnen van het toekomstige W²-kader uitgetekend worden.

De doelgroep bestaat uit enerzijds de personen die nu reeds deelnemen aan arbeidszorg en anderzijds de personen die het advies arbeidszorg krijgen maar momenteel niet binnen de arbeidszorginitiatieven terecht kunnen. Deze personen krijgen bovenop hun arbeidszorg een module activeringsbegeleiding (waaronder zorg, empowerment, stage op een externe werkvloer,…) aangeboden die hen moet toelaten om de doorstroom vanuit arbeidszorg naar sociale economie, werkervaring of het normaal economisch circuit te maken. Voor de uitvoering van de doorstroomtrajecten wordt er een beroep gedaan op een partnerschap van minstens twee arbeidszorginitiatieven, GTB, een partner zorg en een partner empowerment. Organisaties kunnen intekenen tot 15 mei 2012. De voorziene startdatum van het project is 1 september 2012. Meer info over de oproep.

Voor cijfers over het bereik en profiel van de arbeidszorgmedewerker, verwijzen we u naar de cijferrubriek.