Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Een bedrijf is geen eiland. Integendeel, bedrijven en organisaties zijn onlosmakelijk verbonden met de samenleving waarin ze gevestigd zijn. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) gaat over de bijdrage die organisaties leveren aan het streven naar een duurzame samenleving. Steeds meer organisaties willen naast hun economisch oogmerk maatschappelijke doelstellingen afbakenen en realiseren. Want organisaties die nadenken over hun impact op de samenleving staan sterker en zijn beter voorbereid op de uitdagingen die op ons afkomen: de vergrijzing, het klimaatvraagstuk, de complexiteit van de internationalisering…

De aard van deze uitdagingen zorgt ervoor dat de urgentie rond het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen toeneemt, zowel vanuit het individuele bedrijf, de bedrijfssectoren als van de maatschappij als geheel.

Sinds 2000 staat MVO op de Vlaamse beleidsagenda. Het Vlaamse beleid kadert binnen de globale en Europese initiatieven rond duurzame ontwikkeling en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Vlaanderen heeft in het Pact 2020 zijn ambitie uitgesproken om tegen ’20 MVO algemeen te verspreiden door meer en meer organisaties en ondernemingen maatschappelijke verantwoordelijkheid te laten opnemen. Vlaanderen in Actie verstevigt zo de belangrijke strategische rol die bedrijven kunnen spelen in de bevordering van duurzame ontwikkeling en de uitvoering van de hierop gerichte beleidsstrategieën

Historiek van MVO

De conceptontwikkeling van MVO kwam in België eind jaren ’90 op gang en kende in 2006 een mijlpaal met de ontwikkeling van het Belgisch Referentiekader MVO. Het Referentiekader leidde later in 2006 tot een Federaal Actieplan MVO. Het Actieplan heeft als hoofddoelstelling door middel van overheidsacties MVO in België te stimuleren, te faciliteren en de kwaliteit ervan te bevorderen.
In Vlaanderen lag de focus in de jaren ’90 eerder op de milieuverantwoordelijkheid van bedrijven. Het is pas vanaf 2000 dat de ruimere term MVO, die ook de sociale poot van bedrijfsvoeren omvat, ingang vindt.

De Vlaamse regering wilde binnen dit kader een visie op anders ondernemen uitdragen en stimuleren. In de beleidsnota (2000-2004) lanceert Vlaamse Minister voor Werkgelegenheid Landuyt het concept Meerwaardeneconomie. Hierin zoeken ondernemingen naar een dynamisch evenwicht tussen de belangen van de verschillende stakeholders en streven de bedrijven op een inclusieve wijze naar economisch succes, sociale verrijking en ecologisch evenwicht.

In september 2000 keurde de Vlaamse regering het Meerwaardenbesluit goed. Hierin zaten volgende instrumenten vervat zaten om de ontwikkeling van de Meerwaardeneconomie te realiseren: een participatiefonds voor sociaal innoverend ondernemen (Trividend), een stimuleringsprogramma en een kenniscentrum rond Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de erkenning van VOSEC als overlegplatform voor de meerwaarde economie.
In 2001 startte minister Landuyt in dit kader met Trivisi. Hoofddoel was het creëren van bewustwording vanuit de Triple Bottom Line visie (met aandacht voor de 3 P’s: People, Planet en Profit) en het ontwikkelen van producten en goede praktijken op Vlaams niveau die nuttig zijn voor bedrijven.

Uit een evaluatie van 8 jaar MVO-beleid, uitgevoerd door het Departement Werk en Sociale Economie (WSE) in 2009 bleek de nood aan een duidelijke beleidsvisie en concrete leiddraden. Een belangrijke conclusie hieruit was dat de overheidsinspanningen zich tot nu toe voornamelijk focusten op het informeren en sensibiliseren van stakeholders. In de legislatuur 2009 - 2014 maakt Minister van Sociale Economie Vandenbossche werk van een strategische visie en bijhorend operationeel plan.

MVO in vogelperspectief

Eigen aan het bovenwettelijke karakter van MVO is er geen regelgeving die MVO in zijn totaliteit behandeld.  Wel zijn er diverse initiatieven, richtlijnen en codes die vorm geven aan de principes van MVO.
Zo ontwikkelde de OESO in 1976 de Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen (herzien in 1991 en 2000) en verscheen in 1977 de IAO Tripartiete Verklaring van Principes betreffende Multinationale Ondernemingen en Sociaal Beleid. Deze principes worden goedgekeurd op het niveau van de regeringen en gelden als aanbeveling voor bedrijven.

MVO komt vanaf 2000 nadrukkelijk op de Europese agenda. De EU stelt dat Europese initiatieven moeten kaderen binnen de OESO Richtlijnen, de IAO Tripartiete verklaring en de UN Global Compact. Dit laatste is een initiatief uit 2000 van toenmalig VN secretaris-generaal Kofi Annan om bedrijven, VN-organisaties, vakbonden en het maatschappelijk middenveld te verbinden in de bevordering van tien beginselen op het gebied van mensenrechten, arbeidsomstandigheden, milieubescherming en corruptiebestrijding.

In 2001 publiceert de Europese Commissie het groenboek “De bevordering van een Europees kader voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven”. In 2002 verschijnt een eerste communicatie van de Commissie betreffende de communautaire strategie ter bevordering van MVO. In 2006 volgt de Mededeling van de Europese Commissie: Europa moet een voorbeeld worden op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen, COM(2006) 136. Op 13 maart 2007, keurt het Europese Parlement een resolutie rond MVO goed. Eind oktober 2011 stelde de Europese Commissie haar nieuwe MVO-strategie voor. Doelstelling is enerzijds om de negatieve impact van bedrijven te voorkomen en beperken en anderzijds om hun positieve impact te versterken, bijvoorbeeld door de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten die zowel een gunstig effect op de maatschappij als op de bedrijfswereld hebben.

Contact

Team Team Tewerkstelling & Sociaal Ondernemerschap

Organisatie: 
Afdeling Werkgelegenheidsbeleid
Contactpersoon: 
Departement Werk en Sociale Economie
Telefoon: 
Tel.: 02 553 40 60