Onderwijs/arbeidsmarkt

Via een sterke verbinding tussen onderwijs en de arbeidsmarkt willen we burgers beter ontwikkeld en meer wendbaar op de arbeidsmarkt laten staan en willen we hen in staat  stellen hun competenties voortdurend bij te werken en hiervoor kwalificaties te verwerven. Om meer en beter opgeleide mensen aan de slag te krijgen én te houden en de mismatch tussen vraag en aanbod te verkleinen, moet voluit ingezet worden op competentieversterking van mensen, op meer vraaggerichte opleidingen en op duurzame loopbanen. Hier begint alles al bij een goed geïnformeerde studie- en beroepskeuze.

We willen de competenties van lerenden versterken door werkplekleren een volwaardige plaats te geven in alle onderwijs- en opleidingsvormen. Werkplekleren kan een sleutelrol spelen bij het verbeteren van de aansluiting van jongeren, werkzoekenden (en werknemers) tot de arbeidsmarkt. Het is een methodiek die de kloof kan overbruggen tussen de in het onderwijs/opleiding opgedane theoretische kennis en de op een werkplek benodigde vaardigheden en competenties. Werkplekleren kan op die manier kansen vergroten. Om de overgang van onderwijs naar de arbeidsmarkt vlot te laten verlopen is samenwerking tussen de betrokken beleidsdomeinen noodzakelijk.

Met de introductie van de Vlaamse kwalificatiestructuur zal transparantie geboden worden in kwalificaties en kwalificatiebewijzen, behaald binnen onderwijs en/of op de arbeidsmarkt, zodat een traject op maat van het individu kan uitgestippeld worden met de nodige aandacht voor EVC, uitwisselbaarheid van opleidingsmodules en vrijstellingen. Daarnaast dient de kwalificatiestructuur ook te zorgen voor een betere afstemming tussen de vraag op de arbeidsmarkt en de onderwijs-en opleidingsprogramma’s.  Binnen het beleidsdomein Onderwijs en Vorming werd een nieuw agentschap opgericht, namelijk het agentschap voor kwaliteitszorg in onderwijs en vorming. Dit agentschap zal toezicht houden op de kwaliteit van de opleidings-en EVC-trajecten die leiden naar erkende kwalificaties.

Studie-en beroepskeuze

Loopbanen starten in het onderwijs. Het is dan ook erg belangrijk dat leerlingen hun eigen talenten en interesses leren kennen zodat ze samen met hun ouders een bewuste studie- en beroepskeuze kunnen maken.

Om jongeren en hun ouders hierin te ondersteunen is de netoverschrijdende website www.onderwijskiezer.be ontwikkeld. Deze website is er voor iedereen die op zoek is naar objectieve, onafhankelijke en kwaliteitsvolle informatie over het gehele onderwijslandschap en beroepen in diverse sectoren.

Kies voor STEM

STEM staat voor Science – Technology – Engineering – Mathematics en bundelt een waaier aan technologische en exacte wetenschappen. In een complexe maatschappij als de onze is er een grote nood aan mensen met STEM-profielen. Om loopbanen in wiskunde, exacte wetenschappen en techniek te stimuleren, stippelde de Vlaamse Regering een actieplan (pdf) uit tot 2020.

www.onderwijskiezer.be/stem ondersteunt dit actieplan en heeft met steun van het departement onderwijs de infopagina’s over de STEM-studierichtingen een aparte lay-out gegeven. Op deze STEM-pagina’s zijn de STEM-studierichtingen uit de 3e graad SO en de STEM- bacheloropleidingen uit het hoger onderwijs opgenomen. Het gaat om richtingen waarin het accent duidelijk gelegd wordt op wiskunde, exacte wetenschappen, techniek of ICT en waarvan het de bedoeling is dat afgestudeerden een wetenschappelijke en/of technisch georiënteerde job kunnen uitoefenen. Daarnaast zijn er ook nog studierichtingen/opleidingen die niet als ‘echte’ STEM-richting gekenmerkt zijn, maar waarin wel STEM-vakken voorkomen. Deze info lees je in de beschrijving van de studierichtingen op onderwijskiezer.be.

Het STEM- actieplan wil volgende 8 grote doelstellingen realiseren:

  1. Aanbieden van aantrekkelijk STEM-onderwijs;
  2. Versterken van leraren, opleiders en begeleiders;
  3. Verbeteren van het proces van studie- en loopbaankeuze;
  4. Meer meisjes in STEM-richtingen en –beroepen;
  5. Inzetten op excellentie;
  6. Aanpassen van het opleidingsaanbod;
  7. Aanmoedigen van sectoren, bedrijven en kennisinstellingen;
  8. Verhogen van de maatschappelijke waardering van technische beroepen.

Decreet leren en werken

Werkplekleren is een breed begrip. Binnen het decreet leren en werken (pdf / 0.79 MB) wordt het als volgt gedefinieerd: Het stelsel van leren en werken combineert, voor elke individuele jongere, een component leren en een component werkplekleren. Die combinatie omvat minimaal 28 uren per week, wat een voltijds engagement van de jongere inhoudt, en voldoet voor de vervulling van de deeltijdse leerplicht waaraan de jongere eventueel is onderworpen

Meer informatie over de verschillende systemen en overeenkomsten van leren en werken kan je vinden via:

Cijfergegevens rond aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt kan je terugvinden op de pagina's 'Cijfers en onderzoek', meer bepaald voor de ongekwalificeerde uitstroom, leerovereenkomsten, en afwisselend leren en werken. Voor sectorale cijfers over leren en werken kan je hier terecht.

Transnationaal ESF-project ‘Naar een hervorming van het stelsel Leren en Werken in Vlaanderen’

In maart 2014 startte het ESF-project  ‘Naar een hervorming van het stelsel Leren en Werken in Vlaanderen’.  Het uitgangspunt van dit project was de vaststelling dat er een aantal fundamentele problemen zijn in het huidige stelsel van Leren en Werken en dat een hervorming zich opdringt. Vanuit dit uitgangspunt wilden we met ons project bestuderen hoe het stelsel van Leren en Werken georganiseerd wordt in andere Europese landen (Duitsland, Denemarken, Nederland en Oostenrijk), om hier inspiratie uit te putten voor de hervorming van het Vlaamse stelsel.

Als sluitstuk van het ESF-project ‘naar een hervorming van het stelsel Leren en Werken in Vlaanderen’ werd in juni 2015 een rapport (pdf / 0.95 MB) met beleidsaanbevelingen geformuleerd. Hiervoor baseerden we ons op de resultaten van buitenlandse studiebezoeken en uit feedback van de peer review met een aantal buitenlandse experts en Vlaamse stakeholders. Het rapport met aanbevelingen behandelt onder meer de volgende topics: de financiering van het stelsel, de kwaliteit van het traject dat de leerlingen volgen, de begeleiding van de leerlingen en de erkenning van de bedrijven binnen een nieuw stelsel van leren en werken.

De komende maanden zullen, tijdens de disseminatiefase uitgevoerd door Syntra Vlaanderen, de aanbevelingen verder worden verspreid . Voor meer informatie kan u terecht bij Laure Janssens via laure.janssens@syntravlaanderen.be

Werkplekleren

Uiteraard wordt er niet alleen binnen de context van het deeltijds onderwijs (inclusief leertijd) aan werkplekleren gedaan. Voor meer informatie over andere vormen van werkplekleren (vb. IBO) kan je doorklikken naar:

Het actieplan Ondernemend Onderwijs

Het Actieplan Ondernemend Onderwijs  2011-2014: ‘Actieplan voor het stimuleren van Ondernemingszin en Ondernemerschap’ (pdf / 0.31 MB) geeft uitvoering aan de intenties uit het Vlaams Regeerakkoord . Daarin kiest de Vlaamse regering voor ondernemerschap via doorgezette sensibilisering. Via deze sensibilisering wil men de negatieve beeldvorming over ondernemers bijstellen. Via het opzetten van een actieplan wil men initiatieven op het werkveld begeleiden en duidelijkheid scheppen m.b.t. de financiering.
Dit actieplan biedt een vervolg op het eerder opgestelde actieplan  dat de aanzet vormde voor overleg tussen alle betrokkenen bij het thema. Het vorige actieplan gaf de start voor het opzetten van een aantal nieuwe specifieke acties zoals de Ondernemersklasseweek en de studie van de Koning Boudewijnstichting en het verder zetten van een aantal bestaande acties zoals de oproepen voor brugprojecten economie-onderwijs. Het vormt de basis voor het huidige beleid waarin nog meer structureel samengewerkt wordt met alle betrokken departementen en agentschappen.

Invulling geven aan de Vlaamse kwalificatiestructuur

De Vlaamse kwalificatiestructuur kadert in een Europese aanbeveling (Europese kwalificatiekader) waar ingezet wordt op het verhogen van de mobiliteit van lerenden en werkenden en op transparantie en uitwisselbaarheid van kwalificaties of delen ervan. De Vlaamse kwalificatiestructuur wordt bovendien gezien als een belangrijk instrument voor het stimuleren van levenslang leren en een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

De Vlaamse kwalificatiestructuur wordt het unieke referentiekader voor kwalificerende opleidingen en EVC-trajecten. Op deze manier wordt verzekerd dat opleidingen en EVC-trajecten aansluiten bij de competenties die nodig zijn voor de persoonlijke ontwikkeling, het uitoefenen van een beroep of het aanvatten van een vervolgopleiding. Voor de lerende worden hierdoor bovendien flexibele kwalificerende trajecten mogelijk.

De uitrol van de Vlaamse kwalificatiestructuur bevindt zich, na een pilootfase (september 2011 – maart 2012), in de implementatiefase. Eind 2013 worden naar alle verwachting reeds 150 tot 200 beroepskwalificaties erkend.  Alle erkende beroepskwalificaties en onderwijskwalificaties worden verzameld in een kwalificatiedatabank die publiek raadpleegbaar is. 

Binnen het beleidsdomein Onderwijs en Vorming werd een nieuw agentschap opgericht, namelijk het agentschap voor kwaliteitszorg in onderwijs en vorming. Dit agentschap heeft als missie om een kwaliteitszorgsysteem te realiseren voor de onderwijs-, beroepsopleidings- en vormingstrajecten en voor de EVC-trajecten die naar bewijzen van erkende kwalificaties leiden door:

  • einddoelen van onderwijs-, beroepsopleidings- vormings- en EVC-trajecten die naar bewijzen van erkende kwalificaties leiden, op te stellen;
  • de kwaliteit van de instellingen te bewaken die dergelijke trajecten aanreiken;
  • eenduidige en heldere certificeringsprocessen te garanderen.