Algemeen

Met het Vlaamse (en Federale) activerend herstructureringsbeleid werd een nieuwe aanpak ingezet die gericht is op het stimuleren van herintrede, in het bijzonder van ontslagen oudere ervaren werknemers.

In Vlaanderen voeren partnerschappen van diverse actoren (ondernemingen, sociale partners, publieke en private arbeidsbemiddelaars, sectorfondsen, …) het activerend herstructureringsbeleid uit onder regie van de VDAB.

De belangrijkste instrumenten zijn:

• actieve sociale begeleidingsplannen gericht op een soepele overgang van werk naar werk;
• tewerkstellingscellen voor actieve begeleiding en outplacement;
• het Herplaatsingsfonds dat tussenkomt in geval van onvermogendheid van de onderneming of bij faillissement
• de regionale toetsing.

De financiering van de begeleidende en activerende maatregelen gebeurt in principe door de getroffen onderneming zelf en/of de sector. Financiële tussenkomst door het Herplaatsingsfonds is voorbehouden voor niet-solvabele ondernemingen. Een evaluatie van het activerend herstructureringsbeleid is voorzien tegen eind 2008. Een tussentijdse stand van zaken werd besproken met de VESOC (Vlaams Economisch Sociaal Overlegcomité) partners eind 2007.

De concrete beleidsinstrumenten

Het Generatiepact bepaalde dat ondernemingen die naar aanleiding van een collectief ontslag opteren voor een verlaging van de brugpensioenleeftijd, verplicht zijn om een begeleidingsplan op te maken voor de getroffen werknemers en een tewerkstellingscel op te richten. De federale Economische Herstelwet van 27 maart 2009 en haar uitvoeringsbesluit van 22 april 2009 breidt de verplichting tot oprichting van een  tewerkstellingscel, outplacementaanbod en regionale toetsing uit tot alle collectieve ontslagen voor werkgevers met meer dan 20 werknemers. Dit onafhankelijk van het feit of zij al dan niet beroep doen op het systeem van brugpensioen op vervroegde leeftijd. Werkgevers die 20 of minder werknemers tewerkstellen hebben de mogelijkheid een tewerkstellingscel op te richten en zijn niet verplicht om een outplacementaanbod te doen aan -45 jarige werknemers.

• De begeleidingplannen worden eerst voor advies voorgelegd aan de regionale Minister van Werk, die de plannen beoordeelt op hun activerend karakter (bv. is er sprake van een individueel begeleidingsaanbod; wordt voor -45 jarigen 30 uur gedurende 3 maand en voor +45 jarigen 60 uren gedurende 6 maand outplacement aangeboden (federale minimumnormen); gaat het om actieve bemiddeling, enz...). Dit is de zogenaamde Regionale Toetsing. In overleg met de Vlaamse sociale partners werd een toetsingskader vastgelegd voor die beoordeling.
• De tewerkstellingscellen zien toe op de concrete uitvoering van de begeleidingsmaatregelen uit het herstructureringsplan, waken over het outplacementaanbod en verzorgen de inschrijving van de werknemers in de tewerkstellingscellen. In Vlaanderen kregen 30 sociale interventieadviseurs van de VDAB de opdracht om die cellen te coördineren. Voor relatief kleine herstructureringen zijn er sinds 2007 12 overkoepelende permanente tewerkstellingscellen actief.

Daarnaast investeert het beleid, in samenwerking met de betrokken sectoren en sociale partners, in het versterken van de kwaliteit van de outplacementinitiatieven.

Sinds 2001 financiert het Herplaatsingsfonds, inmiddels herdoopt tot Sociaal Interventiefonds, de outplacementbegeleiding van ontslagen werknemers bij bedrijven die naar aanleiding van onder meer een faillissement, een gerechtelijk akkoord of moeilijkheden zelf niet (meer) over de nodige financiële middelen beschikken. Naar aanleiding van de werking van het Sociaal Interventiefonds hebben zich een aantal ‘inspirerende praktijken’ ontwikkeld van kwaliteitsvolle outplacementbegeleiding, die werden samengevoegd in de gedragscode (pdf / ).

Om werkgevers en werknemersafgevaardigden doorheen de complexe regelgeving van herstructureringen te gidsen werd het draaiboek “Wegwijs Herstructureringen” ontwikkeld.

Je kan hier de elektronische versie van het complete draaiboek consulteren en downloaden. Het draaiboek biedt een overzicht van alle wettelijke bepalingen en procedures, die gevolgd moeten worden bij een herstructurering of faillissement. Op termijn wordt een Front Office Herstructureringen (‘één loket’ voor herstructureringen) ontwikkeld, waarmee een volledige elektronische afhandeling van herstructureringen en interactie tussen de verschillende actoren op zowel Vlaams als federaal niveau mogelijk wordt gemaakt.

Om kwaliteit van de begeleiding bij outplacement beter te garanderen werd sinds oktober 2010 via de certificering, een kwaliteitslabel voor outplacementkantoren, ingevoerd. Vermits outplacement in Vlaanderen gelijk wordt gesteld met de preventieve sluitende aanpak, hebben alle werkzoekenden, of zij nu begeleid worden door private outplacement kantoren of door de VDAB, recht op een gelijkwaardige begeleiding. Het CERTO (certificeringorgaan outplacement) is een publiek – private samenwerking tussen Federgon en de VDAB. Het reikt op basis van een gedragscode certificaten uit aan outplacementkantoren en het zorgt voor een gestandaardiseerde informatie-uitwisseling tussen de VDAB en de outplacementkantoren in het geval van outplacement bij collectief ontslag. Hier vindt u link naar de lijst met gecertificeerde kantoren.